Een scheiding is een emotioneel en complex proces. Zeker wanneer je samen een koopwoning hebt, komen er veel praktische vragen op je af. Wie blijft er in het huis wonen? Wordt de woning verkocht? Of kunnen jullie tijdelijk alles laten zoals het is? In dit artikel leggen we uit welke keuzes je hebt en waar je op moet letten.
Wie is de eigenaar van de woning?
De eerste stap is uitzoeken wie juridisch eigenaar is van de woning. In veel gevallen zijn beide partners voor 50% eigenaar, maar dat hoeft niet. De eigendomsverhoudingen zijn vastgelegd in de leveringsakte en zichtbaar in het Kadaster. Als slechts één van jullie eigenaar is, heeft diegene het laatste woord over wat er met de woning gebeurt – tenzij jullie daar andere afspraken over hebben gemaakt in een samenlevingsovereenkomst of huwelijkse voorwaarden.
Wat is de woning waard?
De waarde van de woning is bepalend voor vrijwel alle keuzes die jullie moeten maken. Je kunt hiervoor de WOZ-waarde gebruiken, maar meestal is een recente taxatie of waardebepaling via een makelaar accurater. De actuele marktwaarde wordt vergeleken met de openstaande hypotheekschuld om te bepalen of er sprake is van overwaarde of een restschuld.
Voorbeeld:
- Woningwaarde: € 400.000
- Hypotheek: € 300.000
- Overwaarde: € 100.000 → hiervan is ieder in principe recht op de helft (bij 50/50 eigendom).
Optie 1: De woning verkopen
Als het financieel of emotioneel niet haalbaar is dat een van de partners blijft wonen, kiezen veel stellen ervoor om het huis te verkopen. De verkoopopbrengst wordt gebruikt om de hypotheek af te lossen. De overwaarde of restschuld wordt volgens afspraak verdeeld.
Let op: maak goede afspraken over de verkoopstrategie. Denk aan:
- Wie blijft er in het huis wonen tot het verkocht is?
- Welke makelaar schakelen jullie in?
- Wie betaalt de lopende kosten zoals hypotheek, energie en onderhoud?
Deze afspraken leg je vast in het echtscheidingsconvenant.
Optie 2: Eén partner neemt het huis over
Wil een van jullie in de woning blijven wonen? Dan moet diegene het aandeel van de ander ‘uitkopen’. De overnemende partij moet daarbij:
- De helft van de overwaarde (of de volledige restschuld) compenseren.
- De hypotheek op eigen naam zetten (ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid).
De bank toetst of dit financieel haalbaar is. Er moet voldoende inkomen zijn om de hypotheek zelfstandig te dragen. Eventueel kan de hypotheek verhoogd worden om de uitkoopsom te financieren.
Een notaris stelt de akte van verdeling op en zorgt voor inschrijving bij het Kadaster.
Optie 3: Alles laten zoals het is (tijdelijk)
Soms is het niet haalbaar om direct te verkopen of over te nemen. Bijvoorbeeld omdat de kinderen nog thuis wonen of de financiële situatie te krap is. Dan kun je ervoor kiezen om de woning én hypotheek voorlopig gezamenlijk te behouden.
Let op:
- De partner die uit het huis vertrekt, mag maximaal 2 jaar nog hypotheekrente aftrekken over zijn/haar deel.
- De vertrekkende partner blijft aansprakelijk zolang het eigendom en de hypotheek niet zijn aangepast.
- Het is verstandig duidelijke afspraken te maken over betalingen, duur van deze situatie en wat er gebeurt als één van beiden andere plannen krijgt.
Alles goed vastleggen
Wat je ook kiest: leg alles vast in het echtscheidingsconvenant. Alleen dan zijn afspraken afdwingbaar en voorkom je misverstanden achteraf. Je hebt dit convenant bovendien nodig als je een nieuwe hypotheek wilt aanvragen of een bestaande hypotheek wilt aanpassen.
Conclusie:
Wat er met je woning gebeurt na een scheiding, hangt af van je persoonlijke situatie, wensen en financiële mogelijkheden.
Laat je goed informeren, maak heldere afspraken en leg alles formeel vast.
Onz hypotheekadviseurs kunnen je helpen met advies én met het regelen van de hypotheek, wat je keuze ook is.